Spacerując ulicami japońskich miast, można zauważyć restauracyjne witryny wypełnione apetycznie wyglądającymi potrawami. Miski ramenu, talerze sushi, chrupiąca tempura, kolorowe desery, a nawet kufle piwa z idealną pianą wyglądają tak realistycznie, że trudno uwierzyć, iż żadna z tych rzeczy nie nadaje się do jedzenia. To sampuru, czyli niezwykle dokładne imitacje potraw, będące jednym z najbardziej charakterystycznych elementów japońskiej gastronomii.
Tradycja ta rozwinęła się w pierwszej połowie XX wieku, kiedy restauracje zaczęły wykorzystywać modele jedzenia do prezentowania swojego menu. Za pioniera ich komercyjnej produkcji uważa się Takizō Iwasakiego, który w 1932 roku rozpoczął działalność w Osace. Jednym z jego pierwszych dzieł była wykonana z wosku imitacja omurice, czyli japońskiego omletu z ryżem. Według popularnej opowieści model wyglądał tak przekonująco, że nawet żona twórcy pomyliła go z prawdziwym jedzeniem.
Początkowo sampuru wykonywano głównie z wosku, jednak materiał ten był nietrwały i podatny na wysokie temperatury. Z czasem zastąpiono go odporniejszymi tworzywami sztucznymi, przede wszystkim PVC. Produkcja wciąż wymaga ogromnej precyzji. Rzemieślnicy przygotowują formy, odlewają poszczególne elementy, a następnie ręcznie je malują. Odtwarzają nawet pojedyncze ziarenka ryżu, strukturę mięsa, połysk sosu czy krople wody na szklance.
Sampuru pełnią przede wszystkim funkcję praktyczną. Klient może zobaczyć, jak wygląda danie, zanim je zamówi, co jest szczególnie pomocne dla zagranicznych turystów nieznających języka japońskiego. Jednocześnie efektowne ekspozycje zachęcają przechodniów do odwiedzenia restauracji.
Za nieoficjalną stolicę sztucznego jedzenia uchodzi Gujō Hachiman w prefekturze Gifu, rodzinne miasto Iwasakiego. Działają tam pracownie, sklepy i warsztaty, podczas których turyści mogą samodzielnie wykonać imitację potrawy.
Dziś sampuru to nie tylko reklama restauracji, lecz także osobna dziedzina rzemiosła artystycznego. Miniaturowe sushi, breloczki w kształcie ramenu czy magnesy przypominające japońskie przysmaki stały się popularnymi pamiątkami.

