Irezumi to tradycyjna japońska sztuka tatuażu, której początki sięgają starożytności. Początkowo miała charakter artystyczny i symboliczny – barwne wzory przedstawiały mityczne stworzenia, jak smoki, tygrysy czy karpie koi, oraz motywy roślinne, zwłaszcza kwiaty wiśni i piwonie. Każdy element niósł znaczenie: smok symbolizował mądrość i ochronę, koi – siłę i wytrwałość, a kwiaty – piękno i przemijanie życia.
W okresie Edo (1603–1868) irezumi rozwinęło się jako wysublimowana forma sztuki inspirowana drzeworytami ukiyo-e, popularna wśród rzemieślników i niższych warstw społecznych. Jednocześnie tatuaże zaczęto stosować jako znak hańby dla przestępców, co z czasem przyczyniło się do ich stygmatyzacji. W XX wieku irezumi stało się także znakiem rozpoznawczym yakuzy – symbolem odwagi, lojalności i przynależności, ale też powodem społecznego wykluczenia.
Współcześnie podejście do tatuaży w Japonii jest zróżnicowane. W metropoliach, takich jak Tokio czy Osaka, rośnie popularność subtelnych, minimalistycznych wzorów inspirowanych Zachodem – traktowanych jako forma ekspresji, a nie buntu. Na prowincji jednak nadal panuje nieufność wobec osób wytatuowanych, które mogą spotkać się z ograniczeniami.
Do dziś w wielu miejscach publicznych – zwłaszcza w onsenach (gorących źródłach), na basenach, siłowniach czy w ośrodkach wypoczynkowych – obowiązuje zakaz wstępu dla osób z widocznymi tatuażami, choć część obiektów dopuszcza ich zakrywanie.
Aż do 2020 roku wykonywanie tatuaży w Japonii formalnie wymagało licencji medycznej, co znacznie utrudniało działalność tatuatorów. Dopiero decyzja Sądu Najwyższego uznała tatuowanie za formę sztuki, a nie zabieg medyczny, otwierając drogę do większej swobody twórczej.
Dziś irezumi łączy tradycję z nowoczesnością – jest zarówno świadectwem bogatej estetyki Japonii, jak i wyrazem indywidualizmu młodego pokolenia, które stopniowo przełamuje społeczne tabu związane z tatuażem.
(foto. kimurakami.com)
