Tatami to tradycyjna japońska mata podłogowa, od wieków stanowiąca podstawowy element wystroju wnętrz. Jej rdzeń wykonywano pierwotnie ze sprasowanej słomy ryżowej, a wierzch pokrywa pleciona słoma trawy igusa, która nadaje macie charakterystyczny zapach i lekko sprężystą strukturę. Brzegi obszywa się pasem tkaniny, dawniej często zdobionej i świadczącej o statusie właściciela domu.
Tatami mają ustalone proporcje – zazwyczaj około 90 × 180 cm – i pełnią w Japonii również funkcję jednostki miary powierzchni. Zamiast metrów kwadratowych wielkość pomieszczenia określa się liczbą mat, jakie się w nim mieszczą. Do dziś mówi się o pokojach o powierzchni sześciu czy ośmiu mat tatami. Istnieją także tradycyjne zasady układania mat, a niektóre wzory uznawano kiedyś za niewłaściwe lub pechowe.
Szczególne znaczenie tatami miały w przestrzeniach ceremonialnych. Klasyczny pokój przeznaczony do ceremonii herbaty (chashitsu) miał powierzchnię 4,5 tatami, co tworzyło kameralne wnętrze sprzyjające skupieniu i poczuciu równości uczestników. Taki układ do dziś uchodzi za symbol harmonii i tradycyjnej estetyki.
Tatami wpływają nie tylko na wygląd pomieszczenia, lecz także na styl życia. Na matach siedzi się, śpi na rozkładanych futonach i spożywa posiłki przy niskich stołach. Naturalna struktura materiału pomaga regulować wilgotność, tłumi dźwięki i sprawia, że wnętrze wydaje się spokojniejsze i bardziej przytulne.
Choć współczesne mieszkania w Japonii często mają podłogi drewniane lub syntetyczne, w wielu domach nadal znajduje się przynajmniej jeden pokój w stylu washitsu, wyłożony tatami. Pełni on funkcję sypialni, pokoju gościnnego lub miejsca odpoczynku, a jednocześnie pozostaje symbolem ciągłości tradycji w nowoczesnym japońskim domu.
(fot. wakore.media)

