Siogun był najwyższym dowódcą wojskowym Japonii i – w praktyce – faktycznym władcą kraju przez większość okresu od XII do XIX wieku. Choć formalnie zwierzchnikiem państwa pozostawał cesarz, jego rola była głównie symboliczna. Realna władza polityczna, militarna i administracyjna należała do sioguna.
Początkowo tytuł ten oznaczał generała wysyłanego na północ Japonii, by podporządkować sobie lud Emishi. Z czasem jednak nabrał znacznie większego znaczenia. Przełom nastąpił w 1192 roku, kiedy Minamoto no Yoritomo ustanowił pierwszy siogunat w Kamakurze. Od tego momentu Japonia weszła w epokę rządów wojskowych, zwanych bakufu – dosłownie „rządem namiotowym”.
System siogunatu opierał się na feudalnej hierarchii. Siogun stał na jej szczycie, a pod nim znajdowali się daimyō – lokalni panowie feudalni, zarządzający swoimi domenami. Ich siłą byli samuraje, zawodowi wojownicy związani kodeksem bushidō. W zamian za lojalność siogun nadawał ziemie i przywileje, utrzymując w ten sposób kontrolę nad całym krajem.
W historii Japonii wyróżnia się trzy główne siogunaty: Kamakura (1192–1333), Ashikaga (1336–1573) oraz Tokugawa (1603–1868). Każdy z nich miał inny charakter – od surowej dominacji militarnej po bardziej złożone struktury polityczne i rozwój kultury. Szczególnie okres Tokugawa to czas stabilizacji, izolacji kraju (sakoku) i rozkwitu życia miejskiego.
Siogun nie był więc tylko generałem, ale centralną postacią systemu władzy, który przez niemal 700 lat kształtował Japonię. Jego rządy zakończyły się wraz z restauracją Meiji w 1868 roku, kiedy cesarz odzyskał pełnię władzy, a kraj wkroczył na drogę nowoczesności.
